tapbis

Atık Kodu Belirleme

Atık Kodu Belirleme

ATIK KODUNU KİM BELİRLEYECEK?

Atık sahibi, Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek-1’nde yer alan atık kodu belirleme hiyerarşisine ve atık kodu açıklamalarına uygun olarak atık kodunu belirlemekle yükümlüdür. (AYY:12/1)

ATIK LİSTESİNDE ATIK KODUNU NASIL BELİRLEYECEĞİM?

Atık kodunun belirlenmesi, çok tereddüt edilen, karmaşık gibi görünen bir konudur. Birkaç adımda atık kodunuzu kendiniz belirleyebilirsiniz. Bu adımlara geçmeden önce bazı temel hususlara birkaç dakika zaman ayırın.

ATIK LİSTESİ

Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek:IV ünde yer alan listedir. Bu listede atıklar 20 ayrı bölümde sıralanmıştır. Bu bölümler;

  • Bölüm 1-12, 17-19 Atığın kaynağına göre, (Endüstriyel sektör)
  • Bölüm 6 - 7 İşleme göre,
  • Bölüm 13 – 15 Madde ve malzemeye göre,
  • Bölüm 20 Belediye atıkları (ayrı toplanan)
  • Bölüm 16 Listede başka türlü tanımlanmayan atıklar

ATIK KODU

Atık listesinde yer alan atıklar, altı haneli atık kodlarıyla ve ilgili iki haneli ve dört haneli bölüm kodları ile bütün olarak tanımlanır. Atıklar ile ilgili yapılacak bütün çalışmalarda, atığın tanımına karşılık gelen altı haneli atık kodunun tam olarak kullanılması zorunludur. İki hane veya dört hane olarak yazılan kodlar herhangi bir atığı temsil etmez.

AA: Atığın tabi olduğu bölümü

AA BB: Atığın tabi olduğu bölüm ve alt bölümü

AA BB CC: Atığı temsil eder.

ATIK LİSTESİNDEKİ İŞARETLER

(*) işareti: Atığın tehlikeli atık olduğunu ifade eder.

(A) işareti: Atığın analiz yapılmaksızın kesin tehlikeli olarak sınıflandırılacağını ifade eder.

(M) işareti: Atığın muhtemel tehlikeli atık olduğunu ifade eder. (M) ile işaretlenmiş atıklar analiz yapılmaksızın tehlikeli atık olarak nitelendirilebilir. Ancak tehlikeli atık olup olmadığının analiz edilerek belirlenmek istenmesi ve analiz yapılması halinde, analiz sonucuna göre hareket edilir. Şayet analiz sonucu Atık Yönetimi Yönetmeliğindeki Ek:3/B deki sınır değerlerin altında çıkarsa, tehlikesiz atık olarak değerlendirilir. Bu durumda (M) işaretli atık kodu kullanılamaz ve listede (genellikle bir alt sırada) uygun başka atık kodu seçilir.

99 ile biten atık kodları: Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı olmadan seçilemez.

ATIK KODUNUN BELİRLENMESİNE YÖNELİK ADIMLAR

1.ADIM

Önce atığın hangi bölüme ait olduğunu belirleyin (AA)

  • Atık listesinde, 01’den 12’ye ya da 17’den 20’ye kadar olan bölümlerde atığın kaynağı ve bu atığa uygun altı haneli atık kodu belirleyin.

Uygun bölüm bulamadınız mı?

  • 13, 14 ve 15 inci bölümleri inceleyin.

Yine mi uygun bölüm yok !

  • 16 ncı bölüme göre değerlendirin.
  • Bu adımda belirlemiş olduğunuz kod, atığın tabi olduğu bölüm yani ana faaliyet koludur. Atığın tabi olduğu bölümü belirlemeden diğer adımlara geçmeyin.

2.ADIM

Atığın hangi bölüme (AA) ait olduğunu belirlediğinize göre, şimdi alt bölümü belirleyebilirsiniz.

(AA BB)

  • Alt bölüm, atığın üretildiği alt faaliyet kolunu ifade eder. Herhangi bir atığı tanımlamaz.

3.ADIM

Atığın tehlikelilik özelliklerini de göz önünde bulundurarak doğru 6 haneli atık kodunu seçin.

(AA BB CC)

  • Belirlenen 6 haneli kod atığı tanımlar.
  • Eğer atığı tanımlayan uygun atık kodu bulunamaz ise, atık listesindeki ana faaliyet kodlarına uygun olan ve sonu 99 (başka türlü tanımlanamayan atıklar) ile biten uygun atık kodu Bakanlığın onayı ile kullanılabilir. Ancak, 99 ile biten atıkların tehlikeli olup olmadığının ek-3/B’de yer alan konsantrasyon değerleri esas alınarak yapılacak analiz ile belgelenmesi zorunludur. Ayrıca atık kodu 99 ile biten atıkların kullanımına Bakanlıkça onay verilmesi ve atığın gönderilebileceği uygun çevre lisansına sahip tesis bulunamaması halinde, söz konusu atık, Bakanlıktan, benzer sektörden kaynaklanan atıklar için atık işleme konusunda çevre lisansı almış ve prosesinde işlemesi uygun olan tesislerde Bakanlığın onayı alınarak işlenebilir. Atığın tesise kabul edilebilmesi amacıyla atık işleme tesisi Bakanlığa başvuru yapar.

YAPILAN HATALAR

Atığın tabi olduğu bölüm ve alt bölümü belirlenmeden doğrudan listeden arama yapmak, uygun veya benzer kelime veya kelime grupları aramak sizi yanıltabilir.

ATIĞIN TEHLİKELİLİK ÖZELLİĞİNİ NASIL BELİRLEYECEĞİM?

Bir atığın tehlikeli veya tehlikesiz özellik gösterdiğini bilmiyorsanız atık kodunu doğru belirleyemezsiniz.

Tehlikeli kabul edilen atıkların özellikleri nedir?

  • Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek:3/A sında bu özellikler listelenmiş, Ek:3/B de ise listelenen bu özelliklere ilişkin eşik konsantrasyon değerleri belirtilmiştir. Kodunu belirlemek istediğiniz atık madde, bu özelikleri taşıyorsa tehlikeli atık olarak değerlendirilmelidir.

Atığın tehlikeli özellik gösterdiğini anlamak için analiz mi yaptırmalıyım?

Atığınızın analizini yaptırmadan da tehlikeli olup olmadığını belirleyebilirsiniz. Atık listesinde (A) işaretli atıklar, ek-3/B’de yer alan tehlikeli atık konsantrasyonuna bakılmaksızın tehlikeli atık sınıfına girer. Ancak (M) atık kodu (muhtemel tehlikeli) ile tanımlanan bir atığın tehlikeli özellik göstermediğini düşünüyorsanız, bunu analiz raporu ile ortaya koymanız gerekir. Aksi takdirde (M) ile işaretli atık kodunun bir altındaki tehlikesiz atık kodunu seçemezsiniz. Bunun için Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek:3/B sine göre analiz yaptırmalısınız. Aşağıdaki adımları inceleyin.

  • Üretim prosesini gözden geçirin, proses girdileri, hammadde, katkı maddeleri ve süreçleri sorgulayın.
  • Atığa veya atığı oluşturan maddelere ilişkin veri var mı? (MSDS - Malzeme Güvenlik Bilgi Formu gibi) bu verileri inceleyin. (Atığın içindeki maddelerin neler olduğunu biliyorsanız MSDS raporlarını internetten de bulabilirsiniz.)
  • Daha önce yapılmış analiz raporları var mı, bunları inceleyin.
  • Sizinle aynı sektörde faaliyet gösteren ve aynı atığı oluşturan başka tesislerin yaptırdığı analiz sonuçlarına ulaşmaya çalışın.
  • Atığınız, sizin üretmediğiniz tedarik ettiğiniz bir ürünü içeriyorsa üreticisinden veya tedarikçisinden bilgi alın.
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığının hazırlamış olduğu Tehlikeli Atıkların Sınıflandırılması Kılavuzlarından veya sektörünüz için hazırlanmış rehber dökümanlardan faydalanın. (Tehlikeli atık kategori içerisinde yer alan bilgi merkezi sekmesinde verilmektedir.)
  • Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek:3/B ye göre analiz yaptırın.

HANGİ DURUMLARDA ANALİZ YAPTIRMALIYIM?

Analiz yaptırmadan önce ne için analiz yaptırmak istediğinizi netleştirmelisiniz. Analiz ücretleri yüksek rakamlara ulaşabileceğinden, amacınızı doğru belirleyin ve aşağıdaki hususları göz önünde bulundurun.

  • Atık listesinde (A) işaretli atıklar, ek-3/B’de yer alan tehlikeli atık konsantrasyonuna bakılmaksızın tehlikeli atık sınıfına girer. Bunun için analiz yaptırmanıza gerek yoktur.
  • (M) atık kodu (muhtemel tehlikeli) ile tanımlanan bir atığın tehlikeli özellik göstermediğini düşünüyorsanız, bunu analiz raporu ile ortaya koymanız gerekir. Aksi takdirde (M) ile işaretli atık kodunun bir altındaki tehlikesiz atık kodunu seçemezsiniz. Bunun için Atık Yönetimi Yönetmeliğinin Ek:3/B sine göre analiz yaptırmalısınız.
  • (M) atık kodu (muhtemel tehlikeli) ile tanımlanan bir atığın tehlikeli özellik gösterdiğini kabul ediyorsanız (tehlikesiz olduğunu iddia etmiyorsanız) analiz yaptırmadan (M) ile işaretli atık kodunu kullanarak tehlikeli atık olarak yönetebilirsiniz. Gereksiz yere para ve zaman harcamayın.
  • Atığınız (M) ile işaretlenmiş atık kodu veya bir sıra altındaki atık kodunda (… dışındakiler, tehlikeli madde içermeyenler, diğer atıklar vs) yer almıyorsa, atık kodunun yanında (*) işareti yoksa analiz yaptırmak zorunda değilsiniz. Gereksiz yere para ve zaman harcamayın.
  • Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek:3/B ye göre yapılan analiz raporları atığın tehlikeli olup olmadığını ortaya koyar. Düzenli depolama kriterini belirlemez.
  • Atıkları bir düzenli depolama tesisine göndermeyi düşünüyorsanız, Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin Ek:2 sine göre analiz yaptırmalısınız. Böylece kaçıncı sınıf düzenli depolama alanında depolanabileceğini belirleyebilirsiniz. Unutmayın, ADDY Ek:2 ye göre yaptıracağınız analiz sonucu atığınızın tehlikeli olup olmadığını belirlemez. Ek:2 analizi elüat analizidir ve sadece düzenli depolanabilme kriterini belirler. İki analiz birbirinin yerine geçmez. Atıklarınızı düzenli depolama tesislerine göndermeyi düşünmüyorsanız ADDY Ek:2 analizi yaptırarak boş yere para ve zaman harcamayın.
  • Bakanlık veya İl Müdürlüğü gerekli gördüğü hallerde analiz yaptırabilir.

ANALİZ RAPORLARININ GEÇERLİLİK SÜRESİ NEDİR?

Atıkların tehlikelilik özelliklerinin belirlenmesi için yapılan analiz çalışmalarının sonuçları üretim prosesi, hammadde veya katkı maddelerinde bir değişiklik olmaması halinde 5 yıl süre ile geçerlidir. Ancak, Bakanlığın gerekli gördüğü hallerde analiz çalışması yenilenir. Üretim prosesi, hammadde veya katkı maddelerinde bir değişiklik olması halinde analiz, değişiklikten itibaren 3 ay içerisinde yenilenir. (AYY:11/6)