tapbis

(B) Atık Üreticisi (Firma)

Sanayi kuruluşları ile orta ve büyük ölçekli diğer tesislerin ücretsiz faydalanacağı üyelik tipidir. (B+ ilave yetki paketi ücretlidir.)
TAPBİS
Atık Üreticisi (Firma)

B tipi üyelik, sanayi tesisleri ile orta ve büyük ölçekli diğer tesisleri kapsar.

Günümüzde tüm dünyada atıkların geri dönüştürülmesine yönelik plan, program ve stratejiler geliştirilmekte, çevrenin korunması ve kaynakların sürdürülebilir kullanımı gibi unsurlar, birçok politika belgesi ve eylem planında yer almaktadır.

Ülkemizde de, sanayi tesisleri ile diğer ticari ve kurumsal yerlerde atık oluşumunun önlenmesi, atığın geri dönüştürülmesi veya kaynak olarak yeniden kullanılması giderek önem kazanmakta, bu hususta her geçen gün yeni kavramlar ortaya atılmaktadır. Kaynağında önlenemeyen veya üretildiği yerde yeniden kullanılamayan atıklar, başka tesisler için ekonomik fırsatlar yaratabilmektedir.

Ülkemizde, atık yönetimi politikasının temeli “üretici sorumluluğu” ve bunun getirdiği “kirleten öder” ilkesine dayandığından, atık üreticileri, atık hiyerarşisine uygun olarak, önleme – yeniden kullanma – geri dönüşüm – geri kazanım (hammadde geri kazanımı, enerji geri kazanımı gibi) – bertaraf (düzenli depolama, yakma gibi) aşamalarını öncelik sırasına göre uygulamakla yükümlü tutulmaktadır.

Bu yükümlülük gereği, atık üreticileri “Atıklarını Bakanlıkça belirlenen esaslara uygun olarak izin/çevre lisansı almış atık işleme tesislerine göndermekle ve atığın niteliğinin belirlenmesi, toplanması, taşınması ve işlenmesi için yapılan harcamaları karşılamakla” zorunlu tutulmaktadır.

Atıkların, atık üreticileri ile lisanslı firmalar arasında ve yahut da atık üreticileri ile diğer sanayi tesisleri arasında el değiştirmesi, her iki taraf için de önemli bir ekonomik etki yaratmakta ancak çevre mevzuatındaki kısıtlamalar pazar sorununu da beraber getirmektedir. Çünkü atıkların sınıflandırılması, toplanması, taşınması, el değiştirmesi, geri kazanılması, bertarafı süreçleri bir takım yasal prosedüre dayanmakta, bunun sonucu, atık işleyecek firmaların veya üretilen yan ürün ve atıkların belirli şartları taşıması gerekmektedir. Tüm bu süreçleri yöneten çok sayıda yönetmelik, tebliğ, genelge ve içtihat bulunmaktadır.

Atıkların sınıflandırılması, atık kodlarının belirlenmesi, atık işleyecek tesislerin belgelerinin sorgulanması, hangi atıkları hangi firmaların almaya yetkili olduğu gibi hususlarda bilgi kirliliği pazar sorununu daha da belirgin kılmakta, çok sık yaşanan mevzuat değişikliği ile bu sorun daha da büyümektedir. Bu durum, sanayi kuruluşları ve atık üreten diğer tesislerin yükümlülükleri açısından risk doğurmakta ve telafisi güç sonuçların yaşanmasına yol açabilmektedir.

TAPBİS, çeşitli alışveriş seçenekleri sunarak alıcı-verici firmalar arasında bir iletişim köprüsü kurmak, hem bilgi kaynağı hem de yasal kriterlere göre işleyen adil, rekabetçi bir pazar yeri oluşturmayı hedeflemektedir.

Bir sanayi tesisinde oluşan atığın başka bir sanayi tesisinde hammadde yerine kullanılarak ekonomiye kazandırılması, özellikle gelişmiş ülkelerde uygulanan bir mekanizmadır. Çünkü atığın yeniden hammadde olarak kullanılması, tüm taraflar için cazip olanaklar sunabilmekte, ayrıca çevrenin ve doğal kaynakların korunmasına katkı sağlamaktadır.

Öncelikli atık akımı olarak görülen bu uygulama, çoğu zaman üretim süreçlerini de yönlendirmekte, alıcı-verici taraflar arasında kazan-kazan işbirliği modeli ile yeşil ekonominin önceliğini oluşturmaktadır. Üretim sektörü, böylece atığını doğrudan ürüne dönüştürebilmekte, hatta pazar oluşturarak ekonomik kazanç elde edebilmektedir.

Atık üretiminin kaçınılmaz olduğu durumlarda, atıkların hammadde olarak yeniden kullanımı ve geri kazanımı ile ilgili süreçlerin geliştirilmesi ve buna yönelik yasal alt yapının oluşturulması da önem taşımaktadır. Ülkemizde bu tür yasal düzenlemeler “yan ürün” ve “alternatif hammadde” adı altında uygulanabilmektedir. İlgili kategorilerde bu uygulamanın kapsamı, izin veya muafiyet şartlarının ne olacağı detaylı bir şekilde verilmektedir.

B tipi üyelik, sanayi tesisleri ile diğer orta ve büyük ölçekli ticari ve kurumsal yerlerde oluşan atıkların yan ürün veya alternatif hammadde olarak başka bir sanayi tesisinde (endüstriyel simbiyoz) hammadde olarak kullanılabilmesine, yeniden hammadde veya ürün haline getirilmek üzere lisanslı atık işleme tesislerine gönderilebilmesine ve yahut da doğrudan başka bir üretim faaliyetinde (Örn: Tarımsal kullanım) değerlendirilebilmesine yönelik bir üyelik tipidir.

Temel amacı, atık veya yan ürünün en yüksek faydaya dönüştürülebilmesinin seçeneklerini ortaya koyarak atığın ekonomisinin oluşmasına katkı sağlamak ve atığı işleyebilecek tesisler arasında rekabete dayalı bir pazar mekanizması kurmaktır. Bu mekanizma, atığa değer katmanın seçeneklerini ortaya çıkartmakla kalmayacak, atık üreticilerinin yasal yükümlülüklerini ekonomik bir şekilde yerine getirmesine de yardımcı olacaktır.

B tipi dilerlerse verdikleri ilanlarda kimlik ve iletişim bilgilerini gizleyebilirler.

B tipi üyeler, sanayi tesisleri ile diğer orta ve büyük ölçekli ticari ve kurumsal yerler olarak kurgulandığından, giriş yapabileceği alanlar A tipi üyelere nazaran daha geniş olacaktır.

B tipi üyelerin erişim sağlayabileceği alanlar, “üyelik bilgileri” sayfasında tablo halinde verilmektedir.

Bu yetkilere ilave olarak B+ - İlave yetki paketi alan B tipi üyelere tanınan yetki alanları:

# Grup Kategori Yetki
1 Yan ürün kategorileri Endüstriyel yan ürün

Hayvansal yan ürün
Arz

Talep
2 Alternatif hammadde/yakıt kategorileri Alternatif hammadde

Ek yakıt

Biyokütle
Arz-Talep

Arz

Arz
3 Atık kategorileri Atık ihaleleri Arz
4 Tarımsal kategoriler Gübre ve toprak düzenleyiciler

Stabilize arıtma çamuru
Arz

Arz
5 Dış ticaret kategorileri Atık ihracatı Arz